دعای قرآنی: نیکی دنیا و آخرت
۰۷ شهریور ۱۴۰۵ 0
رَبَّنا آتِنا فی الدُّنْیا حَسَنَهً وَ فِی اْلآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنا عَذابَ النّارِ (بقره: 201)
پروردگارا! در دنیا و آخرت، ما را حسنه و نیکی عطا کن و ما را از عذاب آتش نگه دار.
در آیه قبل، سخن از کسانی است که می گویند: رَبَّنا آتِنا فی الدُّنْیا و می فرماید: «آنها در آخرت هیچ بهره ای ندارند».
اما در این آیه، از کسانی یاد می کند که هم حسنه دنیا را از خدا می خواهند و هم حسنه آخرت را. در هر دو مورد نیز، زمینه خواسته ها، کسانی اند که سفر حج می روند و در معشر و عرفات و منا حضور دارند و مناسک حج را انجام می دهند. خدا به آنها می فرماید که خدا را بسیار یاد کنند. دعا و نیایش، مصداقی روشن از یاد خداوند است. اما بعضی به تناسب افق محدود فکر خود، آنچه را می خواهند، برای دنیای خویش می خواهند. اما کسانی که نگاه وسیع تری
دارند، از خداوند هم در دنیا و هم در آخرت، «حسنه» می طلبند.
«دنیانگری»، نشانه محدودیت بینش انسان است. هستی، تنها در محدوده این جهان خلاصه و محصور نمی شود. آخرت، نتیجه اعمال ما در مرحله دنیاست. باید از خدا خواست که هم در دنیا از سعادتمندان باشیم و هم در آخرت به سعادت و رستگاری برسیم که اوج سعادت ابدی، رسیدن به رضوان الهی و رهایی از دوزخ است. چه سود اگر به همه نعمت ها دست یابیم، ولی آخرتمان تباه و سیاه باشد؟
«حَسنه» یعنی خوب و خوبی مطلق.
در روایت ها برای حسنه دنیوی و حسنه اخروی مصادیقی بیان شده است.
امام صادق (ع) فرموده اند:
إنَّهَا السَّعَهُ فِی الرِّزْقِ وَ الْمَعاشِ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ فِی الدُّنْیا، وَ رِضْوانُ اللهِ وَ الْجَنَّهُ فِی الآخِرَه. (1)حسنه در دنیا، عبارت است از وسعت در رزق و زندگی و اخلاق نیکو و حسنه آخرت، عبارت است از رضوان الهی و بهشت.
در روایت دیگری، علم و عبادت در دنیا و بهشت در آخرت به شمار آمده و در جایی دیگر، ثروت در دنیا و بهشت در آخرت گفته شده است. در این باره پیامبر خدا فرموده اند:
مَنْ اوتی قَلْباً شاکِراً وَ لِساناً ذاکِراً وَ زَوْجَهً مُؤْمِنَهً تُعِینُهُ عَلی امْرِ دُنْیاهُ وَ اخراهُ فَقَدْ اوتی فِی الدُّنْیا حَسَنَهً وَ فِی الآخِرَهِ حَسَنَهً وَ وُقِی عَذابَ النّارِ.(1)
به هر کس قلب شاکر و زبان ذاکر و همسر با ایمان داده شود که او را در امر دنیا و آخرتش یاری کند، به یقین حسنه دنیا و حسنه آخرت به او داده شده و از عذاب دوزخ نگه داشته شده است.
پس، باید همّت بلند داشت و خوبی های دنیا و آخرت را از او خواست، که او کریم و خزانه کرمش پایان ناپذیر است و هر چه عطا کند، چیزی از او کم نمی شود.
پینوشتها
- ۱- ( مجمع البیان، طبرسی، ج 1، ص 297)
- ۲- ( مجمع البیان، ج 1، ص 298)
- منبع: دعاهای قرآنی، جواد محدثی، تهران: مشعر، ۱۳۸۹.









