اسرار نماز: خداوند مکان ندارد و در جهت خاصی نیست: پس چرا باید

خداوند، در همه جا و یا همه کس و همه چیز هست: «فَأینما تُولّوا فثَمَّ وجهُ الله»(1)؛

«به هر جهت روکنید، آنجا روی به خدا است در برابر خداوند قرار دارید».

 از این مقدمه چنین نتیجه گرفته می شود که «قبله» نیست که خداوند در آن سمت قرار دارد. 

پس فلسفه قبله، رو کردن به سمت خدا نیست؛ چون خداوند جهت خاصی ندارد.

  «ألا إنَّه بکل شی ء محیط»(2)؛ «او بر همه چیز احاطه دارد». 

 بنابراین فلسفه تغییر قبله را باید در جای دیگر جست وجو کرد. خداوند جهت ندارد؛ ولی ما انسان ها در زندگی و حیات مادی و معنوی خود، نیازمند جهت هستیم و قبله، تعیین کننده جهت حرکت مسلمانان در طول تاریخ بوده و هست. 

اگر فرض کنیم که نماز بدون قبله بود، چه اتفاقی می افتاد؟ هر کس به سمتی نماز می خواند و همین امر موجب می شد تا عده ای، جهتی را ترجیح بدهند و دیگران را نیز به آن دعوت کنند؛ مثلاً عده ای به مشرق، برخی به مغرب، گروهی به شمال، برخی به جنوب و... این موضوع خود عاملی برای تفرقه و نزاع و درگیری می شد؛ حال آنکه اکنون نماز صفوف را متحد و یکپارچه می کند. 

علاوه بر این می توان فلسفه قبله را در موارد زیر دسته بندی کرد: 

 1 _ توجه به خانه توحید و به نداگر یکتاپرستی حضرت ابراهیم(ع).

 2 _ توجه به زادگاه و خاست گاه دعوت توحیدی پیامبر(ص). 

 3 _ توجه دادن به اولین بنا و معبد روی زمین. 

 4 _ وحدت بخشی به صفوف مسلمانان. 

 5 _ ایجاد روح جامعه پذیری و الفت در بین مسلمانان و جوامع اسلامی.

 6 _ ایجاد هویت مستقل فرهنگی در جامعه اسلامی.