نکته هایی از تفسیر نور: روش برخورد با مخالفان
۲۵ مهر ۱۴۰۵ 0 معارف(1)مخالفان به چند دسته تقسیم می شوند که باید با هر کدام به نحوی عمل کرد:
* گاهی افرادی به خاطر جهل و نادانی در برابر حقّ قرار می گیرند و دشمنی می کنند که این آیه دستور محبت و برخورد احسن می دهد.
در آیات دیگر نیز در این باره آمده است:
1. و هنگامی که نادانان ایشان را (به سخنی ناروا) مخاطب سازند، سخنی مسالمت آمیز یا سلام گویند. «و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما»(2)
2. و چون بر بیهوده و ناپسند بگذرند، با بزرگواری بگذرند. «و اذا مرّوا باللغو مرّوا کراما»(3)
* گاهی مخالفت افراد بر اساس شک و تردید است که باید با آنان از طریق استدلال و برطرف کردن شبهات برخورد کرد.شک در مورد خداوند. «أفی اللّه شک...»(4)
شک و تردید در مورد قیامت و رستاخیز. «ان کنتم فی ریب من البعث»(5)
تردید در مورد نزول وحی وکتب آسمانی بر پیامبر. «ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا»(6)
* گاهی مخالفت بر اساس حسادت است که باید با اغماض برخورد کرد.
برادران یوسف اعتراف به حسادت و خطای خود کردند، که با وعده آمرزش حضرت یوسف روبرو شدند. «انّا کنّا لخاطئین... لا تثریب علیکم الیوم»(7)
هابیل، در مقابل حسادت برادرش قابیل گفت: اگر تو قصد کشتن من را داری، من (هرگز) دست به چنین کاری نمی زنم. «لئن بسطت الیّ یدک لتقتلنی ما انا بباسط یدی الیک لاقتلک»(8)
* گاهی مخالفت به خاطر حفظ موقعیّت و رفاه و کامیابی های مادّی است. در این موارد اتمام حجّت کافی است و آیات «ذرهم»(9) (آنان را به حال خود واگذار) و «اعرض عنهم»(10) (از آنان رویگردان و دوری کن) مطرح است.
* گاهی مخالفت، در قالب کارشکنی و هَجو و تضعیف ایمان مردم است که برخورد با این گروه را آیات ذیل در قالب برخورد شدید با آنان و قطع رابطه و دستگیری و گاهی اعدام مشخص می کند: «واغلظ علیهم»(11) با سختی و شدّت با کفّار برخورد کن.
«اذا سمعتم آیات اللّه یکفر بها و یستهزء بها فلاتقعدوا معهم حتّی یخوضوا فی حدیث غیره»(12) و چون بشنوید که به آیات خدا کفر می ورند و آنان را به مسخره می گیرند، نباید با آنان بنشینید تا به گفتاری دیگر بپردازند.
«لا تتخدوا الیهود و النصاری اولیاء»(13) یهود و نصاری را دوست و سرپرست خود نسازید.
«اخذوا و قتّلوا تقتیلا»(14) کفّار را بگیرید و به شدّت به قتل رسانید.
* گاهی دشمنی آنان با دست بردن به اسلحه و مبارزه ی مسلحانه است که قرآن می فرماید: «فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم...»(15) همان گونه آنان بر شما تعدّی کردند باید با آنان مقابله به مثل کنید.
پی‌نوشت‌ها
- ۱-ذیل آیه 34 سوره فصّلت.
- ۲-فرقان، 63.
- ۳-فرقان، 72.
- ۴-ابراهیم، 10.
- ۵-حج، 5 .
- ۶-بقره، 23.
- ۷-یوسف، 91 - 92.
- ۸-مائده، 28.
- ۹-انعام، 91 و حجر، 3.
- ۱۰-مائده، 42 ، نساء، 63 و 81.
- ۱۱-توبه، 73.
- ۱۲-نساء، 140.
- ۱۳-مائده، 51 .
- ۱۴-احزاب، 61.
- ۱۵-بقره، 194.
- منبع: 400 نکته از تفسیر نور/ تهیه و تدوین عباس بابائیان. مشخصات نشر : تهران: مرکز فرهنگی درس هایی از قرآن، 1388.
کانال قرآن و حدیث را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید.
