نکته هایی از تفسیر نور: قانون مماثلت در اسلام
۲۵ مهر ۱۴۰۵ 0 معارف(1)در قرآن کریم دوبار عبارت «فأجره علی اللّه» آمده است: یک بار در سوره ی نساء آیه 100 که مربوط به مهاجرین مخلص است و یک بار در این آیه که مربوط به عفو از بدی های مردم است، پس معلوم می شود پاداش عفو و اصلاح هم وزن پاداش مهاجرت الی اللّه است.
قانون مماثلت در اسلام: از آنجا که قوانین اسلام طبق عقل و فطرت و عدل است، در امور مختلف برابری را با صراحت مطرح کرده است که ما چند نمونه را در اینجا بیان می کنیم:
* «فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم»(2) هرکس به شما تعدّی و تجاوز کرد، به مانند آن بر او تعدّی کنید.
* «و لهنّ مثل الّذی علیهنّ بالمعروف»(3)، و برای زنان همانند وظایفی که بر دوش آنها است، حقوق شایسته ای قرار داده شده است.
* «و من قتله منکم متعمّداً فجزاء مثل ما قتل من النعم»(4)، هرکس از شما به عمد شکاری را در حال احرام بکشد کیفر و کفّاره اش کشتن نظیر آن حیوان از چهار پایان است.
* «و ان عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به»(5) و هرگاه خواستید مجازات کنید تنها به مقداری که بر شما تعدّی شده کیفر دهید.
نمونه مماثلت در سنّت های الهی:
* «مکروا و مکراللّه»(6) دشمنان نقشه کشیدند و خداوند چاره جویی کرد.
* «یخادعون اللّه و هو خادعهم»(7) (منافقین) می خواهند خدا را فریب دهند در حالی که او آنها را فریب می دهد.
* «انما نحن مستهزؤون اللّه یستهزی ء بهم»(8) (می گویند:) ما (آنها) را مسخره می کنیم، خداوند آنها را مسخره می کند.
* «نسوا اللّه فانساهم»(9) خدا را فراموش کردند و خدا نیز آنان را به فراموشی گرفتار کرد.
* «فلمّا زاغوا ازاغ اللّه»(10) هنگامی که آنها از حقّ منحرف شدند، خداوند قلوبشان را منحرف ساخت.
* «و ان عُدتم عُدنا»(11) هرگاه برگردید، ما بازمی گردیم.
* «للّذین احسنوا الحسنی وزیاده»(12) کسانی که نیکی کردند، پاداش نیک وزیاده بر آن دارند.
* «رضی اللّه عنهم و رضوا عنه»(13) خداوند از آنها خشنود و آنها از او خشنود خواهند بود.
* آنان که در دنیا می گفتند: «سواء علینا اوعظت ام لم تکن من الواعظین»(14) برای ما تفاوت نمی کند که ما را انذار کنی یا نکنی، (بیهوده خود را خسته نکن) در قیامت می گویند: «سواء علینا اجزعنا ام صبرنا»(15) چه بی تابی کنیم و چه شکیبایی، تفاوتی برای ما ندارد.
* «من کان فی هذه اعمی فهو فی الاخره اعمی»(16) آنها که در این جهان (از دیدن چهره حقّ) نابینا بودند، در آنجا نیز نابینا هستند.
* «فاذکرونی اذکرکم»(17) به یاد من باشید تا به یاد شما باشم.
* اگر خداوند به ما دستور می دهد: «صلّوا علیه و سلّموا تسلیما»(18) بر پیامبر درود فرستید و سلام گویید وتسلیم فرمانش باشید، در مقابل به پیامبر دستور می دهد: «و صلّ علیهم»(19) به آنها که زکات می پردازند درود بفرست.
پی‌نوشت‌ها
- ۱-ذیل آیات 40-41 سوره شوری.
- ۲-بقره، 149.
- ۳-بقره، 228.
- ۴-مائده، 90.
- ۵-نحل، 126.
- ۶-آل عمران، 54.
- ۷-نساء، 142.
- ۸-بقره، 14 - 15.
- ۹-حشر، 19.
- ۱۰-صف، 5.
- ۱۱-اسراء، 8.
- ۱۲-یونس، 26.
- ۱۳-مائده، 119.
- ۱۴-شعراء، 136.
- ۱۵-ابراهیم، 21.
- ۱۶-اسراء، 72.
- ۱۷-بقره، 152.
- ۱۸-احزاب، 56.
- ۱۹-توبه، 103.
- منبع: 400 نکته از تفسیر نور/ تهیه و تدوین عباس بابائیان. مشخصات نشر : تهران: مرکز فرهنگی درس هایی از قرآن، 1388.
کانال قرآن و حدیث را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید.
