درسهایی از قرآن حجه الاسلام قرائتی: وصیت نامه پیامبر اسلام (ص)
۰۱ دی ۱۳۹۳ 0 صوتی و تصویریمتن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۶۸/۷/۶
پيامبر اسلام (ص)، وصيت نامه
بسم الله الرحمن الرحيم
در آستانه رحلت حضرت محمد(ص)، شخص اول عالم هستي، هستيم و شهادت امام حسن مجتبي(ع) و همچنين شهادت امام رضا(ع) و اين امور اقتضا ميكند كه ما اين هفته در مورد اين بزرگواران صحبت كنيم. بنابراين موضوع بحث ما نكاهي به وصيت نامه پيامبر ميباشد و لطيفههاي شنيدني هم هست كه لابه لاي حرفها خواهم گفت. نزديك به نكته جالب پيرامون ابعاد زندگي است.
داريم:
«لَقَدْ كانَ لَكُمْ في رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» احزاب/21 پيغمبر براي زندگي شما الگوست و در همه چيز الگوست اعم از بهداشت و شمشير و عبادت و اشك و زن داري و با رفيق و دوست و دشمن و اسير و تمامي حركات پيامبر الگوست.
![](https://static.ahlolbait.com/files/ahlolbait/old/u12/81341621-6000906.jpg)
و اما آخرين حرفهاي پيامبر
شيخ بهايي از علماي بسيار مهم و بزرگوار كه مقبرهاش در جوار حضرت رضاست نقل ميكند كه پيامبر مريض بود و پنجشنبه بود و ديد در حال رفتن از دنياست، سرش را بست و آمد به بلال گفتاي بلال در شهر فرياد بزن كه پيامبر ميخواهد آخرين حرفهايش را بزند و همه مردم به مسجد بيايند. پيامبر با حالت مريضي به مسجد رفت و مردم هم همگي هجوم آوردند و صغير و كبير همه آمدند.
پيامبر فرمود: «وسعوا لمن ورائكم »
يعني جا بدهيد براي كساني كه پشت سرتان هستند تا همه بيايند مسجد پر بشود. و سپس شروع به صحبت نمودند.
«انا محمد بن عبدالله» من محمد پسر عبدالله هستم كه «لاياتي بعدي » يعني بعد از من پيامبري نخواهد بود «ايها الناس اعلموا ان نفسي نعيت وهان فراقي » خبر مرگ من را به من دادهاند و من از خدمت شما مرخص ميشوم(به قول حضرت امام)«واشتقت لقاء ربي » يعني رفتن را دوست دارم و از اين بابت خوشحال هستم. (مشتاقم) «فباخرنا علي فراق امتي» يعني اما دلتنگ شما خواهم شد و امت خود را دوست دارم. «ايها الناس اسمعوا وصيتي» مردم وصيت مرا بشنويد. «قد بين الله لكم في محكم كتابه ما احل لكم و ما حرم » خدا حلال و حرام را در كتاب خود براي شما گفته است پس «فاحلوا حلاله و حرمواحرامه » به حلال توجه كنيد و از حرام دوري كنيد «و آمنوا بمتشابه » و هر چيزي را كه نميدانيد ايمان بياوريد ولي بگوييد چون من نميفهمم به اين معنا نيست كه وجود ندارد. «و علموا بمحكمه و اعتبروا بامثاله » سپس فرمود: «اللهم هل بلغت »يعني خدايا گفتم آن چيزي را كه بايد بگويم.
دومرتبه فرمود: «ايها الذين اياكم و هذه الاهواء الضالة البعيدة من الله» يعني مواظب باشيد دنبال هوي و هوس نرويد. و هردو سه جمله باز ميفرمود: «اللهم هل بلغت » مثل سوره «الرحمن »، «الله الله في دينكم » رهبر انقلاب فرمود تمام مقصد ما مكتب ماست البته حضرت امام هم از رسول اكرم آموخته بود يعني تمام هدفتان دين باشد.
![](https://static.ahlolbait.com/files/ahlolbait/old/u12/13.jpg)
و در مورد لباس هم همينطور، لباس غلام حضرت امير از خودشان گرانتر بود و وقتي خود قنبر علت را جويا شدحضرت فرمود چون جوان دوست دارد شيك پوش باشد. «وَ أَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ» از همان لباس خودتان به آنهابدهيد. «وَ لَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا لَا يُطِيقُونَ» چيزي را كه طاقت ندارد تكليف نكنيد چون نميتواند.
شما پيرمردي و سحرخيز هستي دليل نميشود او جوان يا بچه است و خوابش سنگين است ولي چون خودت بيدارشدهاي او را هم اذيت كني. «فَإِنَّهُمْ لَحْمٌ وَ دَمٌ وَ خَلْقٌ أَشْكَالُكُمْ » او هم گوشت و پوست و انساني مثل توست. «فَمَنْ ظَلَمَهُمْ فَأَنَا خَصْمُهُمْ» يعني پيامبر فرمود اگر كسي به زير دستش ظلم كند خودم در قيامت جلويش را ميگيرم و با من طرف است. «وَ اللَّهُ حَاكِمُهُمْ» و قاضي خداست و طرف دعوي من هستم.
«الله الله في النساء» نسبت به خانمها مواظبت كنيد. «اوفوا لهن مهورهن » مهرشان را بدهيد اگر داريد و نگوييد چه كسي داده و چه كسي گرفته است. «و لا تظلموهن » به خانمها ظلم نكنيد. «فتخر بكم حسناتكم يوم القيامة » اگر كسي به خانمي ظلم كند هر كار خيري كه انجام داده است از بين ميرود. ما مؤمنين و افرادي داريم كه اعمال خوبي انجام ميدهند ولي با زن خود خوب نيستند. «اللهم هل بلغت » يعني گفتنيها را گفتم؟ ! سپس فرمود: «ايها الناس اطيعوا ولاة اموركم » ولي امر را اطاعت كنيد اگر گفتند بايد كسي را اطاعت كنيد، اطاعت كنيد. «و ان كان عبداً حبشياً» اگر چه بنده حبشي باشد. «و لاتعصوهم » يعني معصيت نكنيد. «من اطاععهم فقد اطاعني » كسي اگر او را اطاعت كند من را اطاعت كرده است. «و من اطاعني فقد اطاع الله»
«و من عصيهم فقد عصاني » و اگر از فرمان او سرپيچي كنيد گويي از فرمان من سرپيچي كردهايد. «و من عصاني فقد عصي الله» كسي كه از رسول خدا سرپيچي كند گويي از خدا سرپيچي كرده است.
در مورد مراجع تقليد هم همينطور است و گفتهاند: «الراد عليهم، كالراد علينا و الراد علينا، كالراد علي الله» يعني اگر كسي زيرحرف مراجع تقليد بزند زير حرف رسول خدا زده است و گويي زير حرف خدا زده است. «اللهم هل بلغت »
«ايها الناس عليكم بحب اهل بيتي و عليكم بحب جملت القرآن » يعني اهل بيت من و اهل قرآن را دوست داشته باشيد. «وعليكم بحب اهل العلم » يعني دانشمندان را دوست داشته باشيد. «و لاتنقضوهم و لاتحسودهم و لاتطععنوا فيهم » يعني خلاف آنها انجام ندهيد حسادت نورزيد و نيش نزنيد. «و من احبهم فقد احبني » يعني كسي كه اهل بيت، اهل قرآن و علم رادوست داشته باشد من را دوست دارد. «اللهم هل بلغت » گفتنيها را گفتم! بعداً نگويي يا رسول الله كم گفتي!
پيامبر 23 سال زحمت كشيد و همه چيز گفت. روزي كسي كنار امام صادق نشسته بود و امام پرسيد اجازه ميدهيد دستتان را فشار بدهم و او اجازه داد. امام دست او را فشار داد و سرخ شد. سپس فرمود اسلام حتي براي همين اندازه تغيير رنگ نيز حكم دارد كه جريمهاش چقدر است.
حديث داريم پيامبر گاهي تصميم ميگرفتند از گوشت مرغ استفاده كنند و چون كوچههاي شهر آن زمان تميز نبود 3روز مرغ را نگه ميداشت و خودشان دانه ميدادند و سپس ميخوردند و اين است دستور بهداشتي اسلام. يا برخي مواقع پيامبر لباسش را در ظرف آب ميجوشاند(يقلي ثوبه » لباسش را ميجوشاند. چون هواي داغ در زماني كه ضدعفوني و سم پاشي و اينجور چيزها نبود حمامي نبود آب لوله كشي نبود ولي عالي ترين مسائل بهداشتي را رسول اكرم(ص) اجرا ميكرد.
در خيراتشان حضرت رسول گوسفند داشت هيچ وقت نميگذاشت كه اين صد گوسفند زياد شود با اينكه صد تا ميش سالي صد تا بره ميزايند اگر دوقلو نزايند يعني رسول اكرم سالي صد تا گوسفند را ذبح ميكردند و آبگوشت آنرا به ملت ميدادند سخاوت نميگذاشت كه گوسفندانش زياد شود و نميخواهد خيلي بگوييد كه ما دو ميليون داشتيم حالا سيزده ميليون داديم شما با دو ميليون كار كنيد باقي آنرا هر چه زياد آمد به گرسنهها بدهيد البته آدم بايد سرمايه داشته باشد اما هر چه توليد ميكنيد به اين و آن بدهيد مهم نيست كه شما چقدر پول داريد مهم اين است كه چقدر دل را شاد كرديد يك روز حضرت رسول ديد كه آب باران زياد است فرمود كه چرا ميگذاريد اين آبها هدر برود جلوي آب را ببنديد سدسازي كنيد اين جلوي آب را بستند چيزي است كه جمهوري اسلامي و بعضي كشورها به آن رسيدند كه ما زمين داريم امروز كسي به ما رسيد و گفت كه شما هم در تلويزيون اعلام كنيد كه زندگي بهتر با فرزند كمتر گفتم خوب آنقدر هستند كه در اين مورد صحبت كنند اما من هم از اين جهت صحبت ميكنم اين مطلب را شما بگوييد من هم ميگويم اولاد كمتر زندگي بهتر را شما بگوييد و من هم ميگويم اولادها شما هم يك كم ميتوانيد كار كنيد ما اينطور نيست كه خيلي كمبود داشته باشيم البته خوب اگر يك وقت مصلحت باشد اجازه فقهي است مثلاً وقتي جمهوري اسلامي ديد كه اگر اينطور به جمعيت افزوده شود ما وابسته ميشويم ما جمعيتمان زياد باشد و وابسته و كم باشد وبتوانيم خودمان را حفظ كنيم كمي كه مستقل باشيم از زيادي كه وابسته باشيم بهتر است اين يك اصل اما يك اصل ديگر هم داريم و آن اين است كه ما از آب و خاكمان به طور صحيح استفاده نكرديم حديث(رسول اكرم فرمودند از هدر رفتن آب جلوگيري كنيد و جلوي آن را سد ببنديد ما هم آب و زمين را هدر ميدهيم و. . . و. . . .
اصلاً اگر وزارت كشاورزي كل وزارتخانه را با همه تشكيلات به خوزستان ببرد و در آن جا كار كنند خود خوزستان ميتواند گندم تمام ايران را تأمين كند ما از سرزمينمان درست استفاده نميكنيم و در مركز تشريفات هم زياد شده است حتي در عالم آخوندها هم تشريفات دارد زياد ميشود مثلاً اعزام روحاني به جبهه ما ميبينيم كه مثلاً 32 نفر در دفترهاي مختلف قم و تهران و غيره فرد براي اعزام روحاني به جبهه هست اما در خود جبهه روحاني هم نيست نفر براي نفر كار ميكنند آفتابه لگن دست هم در عالم آخودها و هم در ميان مهندسها مثلاً مهندس كشاورزي خانهاش شميران است اما زمين كشاورزي خوزستان ما هنوز نيروهايمان به كار نيفتادهاند خيلي نيرو داريم مملكت ايران خوب كشوري است آنقدر كشورها هستند كه مثلاً يا نفت ندارند يا جنگل يا دريا و بسياري از كشورها نيرو ندارند يا همت ندارند مملكت ما مملكت خوبي است منتها در دوره سربازي بايد از اين نيروها خوب استفاده كرد و در مورد يك سري چيزها خط شكني لازم است.
حضرت رسول سالي يك مرتبه از جوانان مدينه سان ميديد و هر كدام را كه مناسب كارهاي خاصي ميديد به آن را اعزام مينمود از جوانهاي برازنده و سالم براي حفاظت مرزها و از آنهايي كه نقصي داشتند در درون شهر و براي حفاظت استفاده ميكرد يك وقت من يك دوستي داشتم كه قدش كوتاه بود به گفتم خوش به حالت تو را سربازي نميبرند گفت چرا ميبرند منتها به من ميگويند عدس پاك كن ما همه نيروهايمان را را هنوز به كار نگرفتهايم آدم بيكار نبايد داشته باشيم امام صادق(ع) ميهمان داشتند از يك يك آنها احوالپرسي كرده سپس شغل آنها را جويا شدند يكي از آنها گفت كه بيكار هستم و وقتي آن فرد اين حرف را زدند امام صادق فرمودند: «سَقَطَ مِنْ عَيْنِي» تو از چشم من افتادي. بيكار معنا ندارد ما هنوز همهمان كار نكردهايم به هر حال.
سرشماري ما فكر ميكنيم كه سرشماري از فرآيندهاي دنياي امروز است فرمود(اكتبوا الي كل من تلفط بالاسلام) هر كس اسلام آورد و هر كس داراي بچه شد و هر كسي كه كلمه اسلام از دهانش در آمد فوري او را بنويسيد تا من هميشه آخرين آمار را داشته باشم و هر كس هم كه از دنيا رفت مرا خبر كنيد مسئله سرشماري مسئلهاي است كه رسول الله در مورد آن عمل مينمودند چون ما از اين احاديث خبر نداريم فكر ميكنيم كه اين مسائل تازه است و مال دنياي امروز حضرت رسول به حضرت اميرالمومنين فرمودند شما در جبهه بايد تعدادي جاسوس داشته باشي كه چشم تو باشند كه مهمترين اخبار را هر لحظه به تو خبر بدهند.
اسيرهاي جنگي را پيامبر احوال پرسي ميكرد و اگر مشكلي داشتند مشكل آنها را حل ميكرد. شنيدهايد كه هواپيماها چند موتوره هستند پيامبر در مورد افرادي كه براي ماموريت اعزام ميكرد هميشه براي آنها جانشين هم ميفرستاد مانند اينكه اگر يك موتور هواپيما از كار بيافتد موتور ديگر جايگزين ميشود ايشان هم از افراد ذخيره استفاده ميكردند و يا اگر يكي از آنها ريگي به كفششان بود ديگري مراقب باشد مثلاً مسئله فتوكپي ما حديث داريم:
امام رضا فرمودند هر نامهاي را كه براي هر كس ميفرستيد بايد يك نسخه عين آنرا براي خودمان داشته باشيم كه اگر در نامه كم و زيادي شد ما نسخه اصلي را داشته باشيم و بتوانيم ثابت كنيم.
در يك كلام ما هنوز با اسلام آشنا نشدهايم نميدانيم اسلام چيست به همين خاطر امام رضا فرمود اگر مردم بدانند اسلام چيست همه مسلمان ميشوند مانند مسيحي و يهودي كه اصلاً نميدانند كه اسلام چيست وگرنه اگر اسلام مطرح شود و بفهمند كه ما قانون جالبي و مترقي شما(؟)پيدا نميكنيد مگر اينكه در اسلام باشد.
![](https://static.ahlolbait.com/files/ahlolbait/old/u12/00232686660539905880.jpg)
ايها الناس: رسول خدا مريض بود و بلال را خواند تا مردم را در مسجد جمع كند تا حرف آخر را بزنند سرشان را بستند و از بالاي پلههاي منبر گفتند: «و اسعموا لمن وراءكم » جلوييها به عقبيها راه بدهيد. مردم كشاورزي كه گندم هايشان را به سيلوها ميفروشند زكات ميدهند! اگر زكات ندهند بركت از مالشان ميرود. «و من لم يزك فلا صلوة له » كسي كه زكات مالش را ندهد نمازش قبول نيست. «و لا دين له » دينش هم فايده ندارد. «و لا صوم له » روزهاش فايده ندارد. «لا حج له »حجش فايده ندارد. «لا جهاد له » جهادش فايده ندارد. چون اسلام به هم وصل است اگر همه نماز را بخوانيد ولي السلام عليكم را نگوييد انگار هيچي، و فايده ندارد.
چهل متر طناب داد تا بياندازيم و اين سطل به ته چاه برسد، اگر نه متر طناب آماده كني آخر سر هم به ته چاه نميرسي مثل ماشين اسلام به هم متصل است.
استارت ماشين را كه ميزني اگزوزش دود ميدهد و اينها به هم متصلند.
يك كليد كه، 8 تا دنده دارد اگر يكي از آنها صاف شود در باز نميشود. اسلام كه پزشكي نيست. در پزشكي ميتواند بگويد من متخصص حلق و بيني هستم اگر به او بگويي پاي بچهام شكسته است ميگويد پيش شكسته بند برد. من متخصص چشمم. پزشكي را ميتوان تخصصي كرد ولي دين كه تخصص نيست. يك نفر ميگويد من متخصص در سينه زدن هستم. هيچ كاري درست نيست. يك نفر ميگويد من متخصص در چادر سياهم غيبت ميكنم كه هيچ زن بي حجابي نميكند. من متخصص در تحصيلم نمرهام بيست است و حال ندارم نماز بخوانم. ولي اين درست نيست اسلام به هم مربوط است.
«لَقَدْ كانَ لَكُمْ في رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ »احزاب/21
يعني رسول الله در جبهه و همه چيز مدل بود همهاش با هم بود.
وسط جنگ اميرالمومنين نگاه به آسمان ميكند ابن عباس به ايشان ميگويد چرا سر به هوا هستي؟ ! ميگويند منتظرم خورشيد وسط ظهر است بايد نماز بخوانم. ميگويد وسط جنگ هستيم. ولي ايشان ميگويند علي در وسط جنگ بايد نمازش را بخواند. جنگ و نماز از هم جدا نيست. اميرالمومنين وسط جنگ تشنه ميشوند آب ميدهند ميبيند بهداشتي نيست ظرف پس ميزند ميگويند وسط جنگ است. ميگويند ايشان: علي وسط جنگ كار خلاف بهداشت نميكند. وسط جنگ يك نفر تير ميخورد و ميافتد همه ميگويد شهيد شد پيامبر ميگويد لباس بيت المال را بدون اجازه پوشيد ولو شهيد شده باشد خدا صواب شهادت را به او نميدهد. اينها مشكل است و به خاطر همين ميگويند پلي كه از جهنم رد ميشود از مو باريكتر است. در دنيا هم خوب شدن از مو باريكتر است. بايد دقيق بود.
«ايها الناس: ان الله قد فرض الحج علي من استطاع عليه سبيلاً» هر كس مستطيع است بايد به حج برود. «و من لم يسأل » اگر كسي به حج نرفت يا يهودي از دنيا ميرود يا مجوسي يا خراني مگر اينكه مريض باشد يا «او منع سلطان جائر» يا شاه ستمگر جلويش را بگيرد. اين ديگر عذر است.
بعد فرمودند: «علي لا نصيب به في شفاعتي »
اگر كسي بتواند برود حج و نرود من در روز قيامت شفاعتش را نميكنم.
«يا ايها الناس احفظوا السنتكم » مواظب زبانتان باشيد «وابكوا اعينكم » گاهي بگرييد يكي از الطافي كه ما داريم نعمت خوب گريه است. روز قيامت همه چشمها گريان است جز چند چشم اينكه انسان ياد گناهش بيافتد و گريه كند. گريه ارزش دارد گريه در مظلوميت اهل بيت گريه به خاطر گناه و از ترس خدا. بعضيها وقتي گريهشان بگيرد خودشان را نگه ميدارند كه گريه نكنند. اگر گريه در مقابل اين باشد كه خودش را باخته درست نيست ولي گريه در مقابل خدا ارزش دارد.
«ايها الناس اتعبوا ابدانكم » يك خورده جون بكنيد نگوييد ميخواهيم خوش بگذرانيم.
يك نفر به ما گفت براي درس خواندن بيا من اول رفتم ديدم براي نمره درس ميخوانند نه براي عشق درس اين را كه ديدم نرفتم. اسيرهاي جنگي را كه ميخواستند بفروشند آنهايي كه داراي هنري بودند گرانتر ميفروختند يك نفر را ده برابر فروختند گفتند اين چه هنري دارد كه اين قدر گرانتر است گفتند تشنه شناس است به كسي نگاه كرده ميگويد اين تشنه است. فردي او را خريد بعد ميهماني داد غذاي با گوشت شور. . . مردم همه گفتند آب برده و اسير جنگي گفت دروغ ميگويند تو مرا براي تخصصم خريدي من ميگويم دروغ ميگويند يك نفر گفت مرگ بر تشنه شناس و ظرف برداشت آب بياورد مرد گفت هان اين تشنه است. آنكه نشسته تشنه نيست. كسي كه عاشق علم است به عيادت دبير ميرود اگر مريض شد؟ ؟ ؟ خوشا بحالش نميگويد الحمدلله امروز راحتيم.
«جاهدوا عدوكم » در جبههها باشيد «و أعروا مساجدكم » در مسجد نماز بخوانيد.
يك نفر به خانه ما آمد از آقاي شهرش عيب گفت گفتم من مسئول نيستم خودم عيب دارم تازه عيبهايي كه گفتي براي خود آقا نبود براي پسر و دختر و. . . او بود. «لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى» انعام/164 مثل حضرت نوح كه حريف پسرش نشد.
حضرت لوط حريف خانمش نشد گناه آنان چيست! آقا بايد عادل باشد بداخلاق بود اشكالي ندارد شما نماز بخوانيد بخاطر ثوابش نه به خاطر اخلاق آقا. مسجد را پر كنيد تا آمريكا ناراحت شود. ابر قدرتها از اتحاد ما ميترسند و نبايد مسائل كلي را فداي امور جزيي نمود.
«واخلصوا ايمانكم و انصحوا اخوانكم » دلتان پاك باشد و نسبت به ديگران خيرخواه باشيد. حديث داريم كسي كه انساني را ببيند كه كمك ميخواهد و بي تفاوت بگذرد مسلمان نيست پس چرا ما وقتي كسي را ميبينيم كه بنزين ميخواهد بي تفاوت ميگذريم و. . . . يا شاگرد قوي به ضعيف كمك كند و همين كارها براي ما خواهد ماند. حرف بسيار است ولي اشاره ميكنند وقت تمام شده است.
خدايا آبرومندانه ترين افراد رسول خداست و حديث داريم همه لحظه مرگ رسول خدا را ميبينيم و نميدانيم از ما راضي است يا خير؟ ! خدايا به حق محمد و آل محمد به ما توفيق بده نيت و اعمال و افكار ما طوري باشد كه رسول خدا از ما راضي باشد.
خدايا به حق پيامبر، عزيزترين افراد، كشورهاي اسلامي و كشور ما و مسئولين وامت و دخترها و پسرهاي ما را روز به روز بر ايمان و علم و اتحاد و اخلاصشان بيفزا.
خدايا به ما توفيق بده اعمالمان طوري باشد كه از قيامت و مرگ همچون رسول خدا نترسيم.
روح امام و شهدا را از ما راضي گردان و به رهبر عزيز انقلاب سلامتي همراه با بصيرت و عزت و قدرت مرحمت بفرما.
«والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته»