اسرار نماز: چرا نماز ستون دین است؟

 همان گونه که خیمه بدون ستون، برپا نخواهد بود. نماز عبادتی است جامع و فراگیر و به مثابه ستون و پایه خیمه است. خاصیت بسیاری از عبادت ها و دستورات دینی (مثل زکات، حج، جهاد، روزه و...) در نماز جمع شده است. 

زکات، امتحان میزان عدم دلبستگی به مادیات و گذشتن از امور دنیایی است و در نماز نیز نمازگزار از همه چیز درمی گذرد و به خدا توجّه می کند «مالک یوم الدین». در روزه، بعضی از امور بر انسان حرام می شود و نماز نیز چنین است.

 شاید علت این که از نماز به عنوان ستون دین یاد شده، این باشد که قبولی همه اعمال، بستگی به پذیرش آن دارد و در مقام مثال مانند ستون یک خیمه است که اگر خیمه، ستون نداشته باشد، هرگز پابرجا نمی ماند. مسلمانی که نماز نخواند و یا به نماز اهمیت ندهد، اسلام و مسلمانی اش مانند خیمه بی ستون است.

 نظام تربیتی، سیاسی، اقتصادی و اخلاقی اسلام مبتنی بر نظارت درونی و تقوا است؛ یعنی، یک مسلمان بیش از همه چیز، خدای یگانه را مدنظر دارد و او را ناظر بر اعمال خویش می داند و معتقد است معاد و قیامت بر سر راه او قرار داد. در این نظام، نماز نقش یادآور و هشدار دهنده ای را دارد که هر روز و هر شب، این مهم را یادآوری کرده، انسان را از خطر فراموشی حقیقت باز می دارد. در نتیجه نقش بسیار موثری بر کنترل درونی انسان دارد؛

 چنان که خداوند فرموده است. «اقم الصلاه ان الصلاه تنهی عن الفحشاء و المنکر و لذکر الله اکبر(1)؛ نماز را به پادار که نماز آدمی را از کارهای زشت و ناپسند باز می دارد و همانا ذکر و یاد خداوند، نتیجه بزرگ تر است». 

بنابراین نماز بدان جهت تشریع شده که آدمی، خود را فراموش نکند و بداند که بنده خدا است. نماز مانند چراغ هایی است که در فواصل معینی در تاریکی، روشن می شود؛ تا کسی که در راه است، آن را گم نکند و دچار لغزش و انحراف نگردد.