وضعیت برده داری در جهان قبل از اسلام چگونه بوده است ؟

الف) برده داری در جزیره العرب قبل از اسلام عرب های جزیره العرب قبل از اسلام در حالت جاهلیت به سر می بردند و عادات و اخلاق ناپسندی داشتند و در حالت قبیلگی و نوعاً با درگیری، خون ریزی و اسارت، به سر می بردند. آنان اسیران جنگی خویش را برده به شمار می آوردند و آن ها را می فروختند یا بهای آن ها را می گرفتند و قبیله و خانواده اش باز می گرداندند و گاهی هم اسیران را می کشتند.(1) زنان اسیر را به کنیزی می گرفتند و آزادانه با آن ها معاشرت جنسی می کردند و گاهی آن ها را مجبور به خودفروشی می کردند و از این راه کسب درآمد می کردند.

قرآن به برخی از این رفتارها اشاره کرده و آن ها را ممنوع کرده است.(2) بر اساس عادات و مقررات عرفی عرب جاهلی فرزندان بردگان و کنیزان نیز برده به شمار می آمدند که در مالکیت صاحب آن ها بوده و لازم بود برای صاحبان خود کار کنند و در هنگام لزوم فروخته می شدند.

ب) برده داری در ایران و روم (دو ابرقدرت معاصر ظهور اسلام) وضع بردگان در ایران و روم نیز مشابه وضعیت عرب جاهلی بود.(3)

پی‌نوشت‌ها

• ۱-ر. ک: المفصل فی تاریخ العرب، دکتر جواد علی، ج 14، ص 155.
• ۲- نور/ 33.
• ۳- سایت ناظم سرا، برده دار در ایران باستان نوشته سیف الله صالحی. www.nazemsara.com.

• منبع: شبهات روزآمد/ جمعی از پژوهشگران قرآنی [مرکز تحقیقات قرآن کریم المهدی]؛ زیر نظر محمدعلی رضایی اصفهانی.قم: انتشارات پژوهش های تفسیر و علوم قرآن، 1391