دعای قرآنی: شرح صدر

 پروردگارا! سینه ام را گشاده گردان و کارم را آسان ساز و گِرهِ از زبانم بگشای، تا سخن مرا بفهمند. 

 خداوند، حضرت موسی و هارون 8 را مأمور کرد که نزد فرعون بروند و او را به یکتاپرستی دعوت کنند. آن گونه که از روایت ها و تاریخ برمی آید و قرآن هم به آن اشاره دارد، حضرت موسی (ع) اندکی لکنت زبان داشت، (1)ولی هارون فصیح و زبان آور بود. این بود که موسای کلیم از خدا خواست تا در این دعوت، اجازه دهد برادرش هارون را هم، همراه خود ببرد، تا بهتر بتوانند فرعون را به توحید فرا بخوانند.

دعایی که در این آیه ها آمده، از زبان حضرت موسی (ع) است. آنچه او خواسته است، عبارت است از: «شرح صدر»، «آسانی امور»، «زبان گویا و فصیح».

شرح صدر، به معنای داشتن قوت قلب و ظرفیت و تحمّل بسیار برای شنیدن حرف های دیگران یا برخوردهای نامناسب یا مصائب و سختی هاست و از ضرورت های مهم برای رهبران و مصلحان است. خداوند به پیامبر اکرم (ص) نیز، این موهبت را عطا کرده بود: أ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ (شرح: 1). موسای کلیم می دانست که در راه رسالت خویش و دعوت فرعونیان، با سختی هایی روبه رو خواهد شد. ازاین رو، درخواست شرح صدر از خدا کرد و نیز از خداوند خواست تا کار او را آسان سازد و مشکلات را از سر راهش بردارد و زبانش را به نطق و سخن، گویا سازد تا لکنت زبانش- که از دوران کودکی داشت- در دعوت فرعون به راه خدا، مشکل ساز نباشد. از این آیه قَدْ اوتیتَ سُؤْلَکَ یا مُوسی؛ «ای موسی! خواسته ات به تو داده شد»، برمی آید که مشکل زبانی آن حضرت حلّ و زبانش گویا شد. (1)

باید از خدا خواست تا در برابر سختی ها، مخالفت ها و کارشکنی ها، به انسان طاقت و تحمّل و ظرفیت بدهد و خودش با هموارسازی راه دعوت به حق، مشکل ها را از سر راه بردارد و اسباب و وسایل پیروزی و موفقیت را فراهم کند. خدا اگر بخواهد، امور را بر بنده اش آسان می کند. 

در قرآن آمده است که او انسان را از نطفه ای آفرید و وجودش را با اندازه و تقدیر قرار داد و راه را برای او آسان کرد: 

ثُمَّ السَّبیلَ یَسَّرَهُ (عبس: 20). 

 خوشا دردی که درمانش تو باشی

 چه باک آید ز کس آن را که او را نگهدار و نگهبانش تو باشی(1)