دعای قرآنی: حق نعمت خدا

 پروردگارا! به پاس نعمتی که بر من عطا کرده ای، هرگز پشتیبان خطاکاران نخواهم بود.

 در این آیه، گرچه خواسته و طلبی وجود ندارد، ولی چون گفت وگو و تعهّد یک بنده صالح با خداوند است و با کلمه «ربِّ» آغاز شده، در ردیف دعاهای قرآنی آمده است. این سخن، از زبان حضرت موسی (ع) است. او از عنایات خاص الهی برخوردار بود. او با تدبیر الهی، به دربار فرعون راه یافت و همان جا رشد یافت و جوانی رشید شد.

روزی حضرت موسی (ع) شاهد درگیری یک فردی از بنی اسراییل با یک فرد وابسته به فرعون شد. پس در آن صحنه دخالت و از آن مظلوم طرف داری کرد و چون تحت تعقیب قرار گرفت، فرار کرد و سر چاه مدین رفت و با دختران شعیب (ع) روبه رو شد و در نهایت، پیش شعیب رفت و داماد او گشت.(1) 

او در همه این مراحل، از لطف و نعمت خداوند برخوردار بود. بدین ترتیب، حضرت موسی (ع) به سبب نعمت های الهی که خداوند به او ارزانی داشت، متعهد شد که هرگز از ظالمان و مجرمان پشتیبانی نکند. در این آیه چند نکته وجود دارد: 

 1. ضرورت نعمت شناسی و شکرگزاری نعمت؛ بی توجهی به نعمت های الهی، نوعی بی معرفتی نسبت به خدای مهربان است. ما غرق در نعمت های اوییم، که حتی قدرت شمارش آنها را هم نداریم، تا چه رسد به اینکه شکر آنها را به جا آوریم. 

 2. بهره گیری صحیح از نعمت ها؛ استفاده از نعمت الهی، در مسیری که خلاف فرمان و رضای خداوند است، بزرگ ترین ناسپاسی است. شکر شایسته نعمت آن است که آن را در راه خداپسندانه و صحیح مصرف کنیم. 

 در این باره، حضرت علی (ع) می فرمایند: أَقَلُّ مَا یَلْزَمُکُمْ لِلَّهِ أَلَّا تَسْتَعِینُوا بِنِعَمِهِ عَلَی مَعَاصِیهِ. (1)

حضرت موسی (ع) مورد تأیید خداوند قرار گرفت، به مقام نبوت رسید، برای نجات بنی اسراییل از چنگال ظلم و فرعون ستمگر، تلاش کرد، آنها را از رود نیل عبور داد و پس از آنکه مدتی طولانی زیر سلطه ستمگرانه آن طاغوت بودند، آنها را به عزت و سروری رساند. این عمل به دلیل تعهدّی بود که به خداوند داشت، تا هرگز پشتیبان ستمگران نباشد. 

 آری! شکرانه بازوی توانا بگرفتنِ دستِ ناتوان است